W dniach 21-23 maja oraz 4-6 czerwca odbyły się dwa trzydniowye wyjazdy szkoleniowe dla uczniów szkół kształcących na kierunkach rolniczych, realizowany w ramach Programu Lokalny System Monitoringu Wód.

W wydarzeniach udział wzięło 110 uczniów z 11 szkół zakwalifikowanych do projektu. Celem wyjazdów było podniesienie świadomości ekologicznej młodzieży oraz praktyczne poznanie zagadnień z zakresu ochrony wód, gleb i bioróżnorodności w krajobrazie rolniczym.

Program szkoleń został podzielony na trzy bloki tematyczne, realizowane w różnych lokalizacjach – każde miejsce zapewniło uczestnikom możliwość zetknięcia się z realnymi przykładami i wyzwaniami środowiskowymi.

I BLOK – Dobre praktyki rolnicze ograniczające zanieczyszczenia z rolnictwa oraz racjonalne gospodarowanie zasobami

(wizyta w gospodarstwie trzody chlewnej i zakładzie produkującym rozsady)

Pierwszy dzień poświęcony był praktycznym aspektom prowadzenia gospodarstw rolnych w sposób przyjazny środowisku. Uczniowie odwiedzili:

1. Gospodarstwo zajmujące się hodowlą trzody chlewnej

Podczas wizyty omówiono:

sposoby minimalizowania ryzyka przedostawania się zanieczyszczeń do wód powierzchniowych i gleb,
technologie pozwalające ograniczać zużycie wody w produkcji zwierzęcej,
rozwiązania poprawiające efektywność energetyczną gospodarstwa.

Uczestnicy mogli z bliska przyjrzeć się organizacji hodowli, warunkom utrzymania zwierząt oraz systemom gospodarowania odchodami, które mają kluczowe znaczenie w zapobieganiu zanieczyszczeniom rolniczym.

2. Przedsiębiorstwo produkujące rozsady

Drugim punktem programu była wizyta w nowoczesnym zakładzie specjalizującym się w produkcji rozsad warzyw. Uczniowie poznali:

proces przygotowania zdrowego materiału szkółkarskiego,
zasady zarządzania wodą w produkcji roślinnej,
metody ograniczania zużycia nawozów i środków ochrony roślin.

Nowoczesna infrastruktura i stosowane technologie pokazały, jak istotne jest wdrażanie proekologicznych praktyk w produkcji roślinnej.

II BLOK – Wpływ zanieczyszczeń z rolnictwa na bioróżnorodność i stan wód

(Barkowice – Zalew Sulejowski)

Drugi blok szkoleniowy realizowany był w okolicach Zalewu Sulejowskiego, gdzie omówiono najważniejsze problemy związane z nadmiernym dopływem związków biogennych do ekosystemów wodnych.

Najważniejsze zagadnienia poruszane podczas zajęć:

Przyczyny i skutki eutrofizacji wód
Uczniowie poznali proces nadmiernego użyźniania zbiorników wodnych oraz jego konsekwencje dla roślin, zwierząt i całego ekosystemu.
Metody ograniczania zanieczyszczeń związkami azotu
Omówiono rolę właściwego nawożenia, okresów karencyjnych oraz stref buforowych.
Ichtiofauna Zalewu Sulejowskiego
Zajęcia terenowe pozwoliły przyjrzeć się gatunkom ryb występujących w akwenie oraz ocenić wpływ jakości wód na ich siedliska.
Kampanie społeczne dotyczące ochrony środowiska
Dyskutowano o edukacji społecznej jako jednym z kluczowych narzędzi ograniczania zanieczyszczeń i budowania świadomości ekologicznej.

Zajęcia prowadzone były zarówno w terenie, jak i w formie warsztatowej, dzięki czemu uczniowie mieli okazję bezpośrednio obserwować skutki nieprawidłowych praktyk rolniczych.

III BLOK – Utrata bioróżnorodności w krajobrazie rolniczym i możliwości jej odbudowy

(Moszczenica)

Ostatni dzień szkolenia przeniósł uczestników do Moszczenicy, gdzie skupiono się na szeroko pojętej bioróżnorodności terenów rolniczych.

Zakres tematyczny obejmował:

Krajobraz terenów rolniczych
Analiza zmian w strukturze krajobrazu i ich wpływ na funkcjonowanie środowiska.
Ostoje bioróżnorodności
Uczniowie poznali przykłady miejsc, które stanowią naturalne refugia dla zwierząt i roślin.
Bioróżnorodność fauny i flory
Warsztaty terenowe pozwoliły na poznanie gatunków charakterystycznych dla terenów rolniczych, ich roli w ekosystemie oraz zagrożeń wynikających z działalności człowieka.

Dodatkową atrakcją było obserwowanie przykładów działań wspierających odbudowę bioróżnorodności – m.in. instalacji budek lęgowych dla ptaków i owadów, które stanowią element czynnej ochrony przyrody.

Podsumowanie

Wyjazdy szkoleniowe w ramach Programu Lokalny System Monitoringu Wód były intensywną i kompleksową lekcją ekologii praktycznej. Uczniowie:

zdobyli wiedzę z zakresu ochrony wód i gleb,
poznali metody ograniczania zanieczyszczeń z rolnictwa,
dowiedzieli się, jak rolnictwo wpływa na bioróżnorodność i jak można ją chronić,
uczestniczyli w zajęciach terenowych, które umożliwiły bezpośrednie obserwacje w środowisku naturalnym.

Dzięki połączeniu teorii z praktyką uczestnicy wrócili z wyjazdu bogatsi o wiedzę, doświadczenie i przekonanie, że nowoczesne rolnictwo może i powinno funkcjonować w zgodzie ze środowiskiem.