Przemiany chemiczne azotu w glebie

Przemiany chemiczne azotu w glebie

{[description]}

Przemiany chemiczne azotu w glebie

Odwracalny cykl mineralizacji złożonych związków organicznych i ich ponownego powstawania z azotu mineralnego jest uzależniony od warunków ekologicznych i czynników agrotechnicznych. Dotyczy to przemian związanych z procesami utleniająco-redukujacymi i występowania azotu na różnych stopniach utleniania. O większości przemian azotu decyduje aktywność mikroflory glebowej.

Przemiany związków azotowych w glebie mają istotny wpływ na ogólny przyrodniczy obieg azotu. Równowaga tych przemian ustala warunki żywienia roślin azotem, a także decyduje o stopniu wykorzystania przez nie nawożenia azotowego.

Na niezwykle bogaty zespół przemian, prowadzących do różnorodnych przekształceń organicznych i mineralnych związków azotowych w glebie, składają się:

  • naturalne warunki glebowe i czynniki agrotechniczne (mechaniczna uprawa gleby, nawadnianie, dobór roślin uprawnych , nawożenie i stosowanie środków ochrony roślin)
  • procesy związane bezpośrednio z funkcjonowaniem organizmów żywych, bądź reakcje biochemiczne sterowane przez enzymy, wydzielane przez żywe komórki lub dostające się do gleby po ich rozkładzie.
  • mniej lub bardziej złożone reakcje chemiczne i procesy fizykochemiczne

Gleba jako środowisko przemian biologicznych, a także reakcji chemicznych, ma przy tym swoją specyfikę wybitnie komplikującą ich przebieg. Składa się na nią trójfazowy charakter o zmiennym udziale i układzie przestrzennym fazy stałej, ciekłej i gazowej oraz związana z tym niehomogeniczność gleby. Trudno jest, więc określić, jakie procesy biologiczne lub reakcje chemiczne zachodzą aktualnie w glebie bądź są potencjalnie możliwe i jakich efektów można po nich oczekiwać.

 

Drobnoustroje obecne w glebie są zdolne do wiązania azotu atmosferycznego (cząsteczkowego, o wzorze N2). Biologiczne wiązanie azotu może być przeprowadzane przez mikroorganizmy wolno żyjące oraz symbiotyczne. Przykładem tych pierwszych są bakterie z rodzaju Clostridium, natomiast drugich – Rhizobium. Drobnoustroje wolno żyjące w stosunkowo niewielkim stopniu przyczyniają się do zwiększenia zawartości azotu w glebie. Szacuje się, że rocznie wiążą około 6-12 kg N na ha. Wśród organizmów symbiotycznych ważną grupę stanowią te żyjące w symbiozie z roślinami bobowatymi. Dzięki aktywności tych drobnoustrojów rocznie asymilowane może być nawet kilkaset kg N na ha (część składnika zostaje odprowadzona z plonem roślin). Więcej azotu gromadzone jest w glebach pod uprawami roślin wieloletnich niż jednorocznych. Wiązaniu azotu sprzyja mała zawartość azotu w glebie (wymusza to na roślinie „szukanie” innych źródeł tego składnika).

X
Od 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Potrzebujemy Twojej zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych przechowywanych w plikach cookies. Poniżej znajdziesz pełny zakres informacji na ten temat.